Ο θείος Πλάτων

  Από τα πρώτα βιβλία της Άλκης Ζέη, αλλά σίγουρα όχι από τα πιο γνωστά της είναι το βιβλίο της ο θείος Πλάτων που πρωτοκυκλοφόρησε το 1975 από τις εκδόσεις Κέδρος και επανακυκλοφόρησε το 2011 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Έχει μεταφραστεί στα γαλλικά.

  Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε : Πετάει ο γάιδαρος; Πετάει! Και μάλιστα μιλάει. Μόνο όμως με τον Γιάννη και την Ειρήνη, ή αλλιώς τον Βάνια και την Ίρα, δυο αδέλφια που ζουν με τους γονείς τους εξόριστοι στη Μόσχα. Ένα πάνινο γαϊδουράκι, δώρο του θείου Πλάτωνα από την Ελλάδα, με ένα φερμουάρ στο στήθος που κρύβει μέσα μια κόκκινη καραμέλα, την καρδιά του, γίνεται ο αχώριστος φίλος των παιδιών στον οποίο λένε όλα τα μυστικά και τις σκέψεις τους.  

Με αρχηγό την πανέξυπνη και σοφή Ίρα καταστρώνουν ένα μεγάλο σχέδιο. Στην πορεία όμως θα αλλάξουν γνώμη...

Η μωβ ομπρέλα

  Η μωβ ομπρέλα πρωτοεκδόθηκε το 1995 από τις εκδόσεις Κέδρος. Πλέον κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Έχει μεταφραστεί στα γαλλικά , τα ιταλικά και ... τα κορεάτικα.

  Η Ελευθερία, ένα δεκάχρονο κορίτσι, ζει με τους γονείς της και τα δίδυμα μικρότερα αδέρφια της στο Μαρούσι.  Τότε, το τελευταίο καλοκαίρι πριν από τον πόλεμο του 1940.  Λιγοστά τα παιχνίδια τους: βόλοι, σβούρες, σκοινάκι, γιο-γιο, κι ένα ζευγάρι πατίνια με καρουλάκια που τους τα δάνειζε το ξένο παιδί από τη Γαλλία, που ήρθε να μείνει στο πάνω πάτωμα του σπιτιού τους κι έγινε ο αχώριστος φίλος τους.  Παίζουν όλοι μαζί και σκαρώνουν με τη φαντασία τους χίλιες δυο ιστορίες που μαγεύουν και τους ίδιους.  Και πόσα άλλα δε θα έκαναν και δε θα ονειρεύονταν αν δεν τους εμπόδιζαν οι μεγάλοι.  Οι μεγάλοι και τα παιδιά.  Δυο κόσμοι μακρινοί, σχεδόν απλησίαστοι.  Με τους δικούς τους νόμους και τις δικές τους αλήθειες ο καθένας.  Πώς λοιπόν να καταλάβουν οι μεγάλοι ότι μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κάνει τη φαντασία των παιδιών να καλπάζει αχαλίνωτη; 

   Ομολογώ ότι αυτό το βιβλίο είναι , αν όχι το αγαπημένο μου , σίγουρα από τα πιο αγαπημένα μου βιβλία της Άλκης Ζέη. Δύο κόσμοι είναι αντιμέτωποι , ο κόσμος των μεγάλων και αυτός των παιδιών. Από τη μία οι μεγάλοι με τα πρέπει τους δεν αφήνουν τα παιδιά να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους και να εκφραστούν και από την άλλη τα παιδιά ακόμη και με τα πιο απλά αντικείμενα αποδεικνύουν ότι δε χρειάζονται όλοι αυτοί οι κανόνες των μεγάλων. Κατά τη γνώμη μου κάθε παιδί πρέπει να διαβάσει αυτό το βιβλίο , όχι μόνο για το ότι είναι ένας ύμνος γι' αυτά , αλλά και γιατί θα καταλάβουν πώς περνούσαν το χρόνο τους οι παππούδες ή οι γιαγιάδες τους.

  Άλλα βιβλία της Άλκης Ζέη

Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου
Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της
Κοντά στις ράγιες
Το καπλάνι της βιτρίνας

Η μωβ ομπρέλα στα γαλλικά

Η μωβ ομπρέλα στα ιταλικά

Η μωβ ομπρέλα στα κορεάτικα

Τις εικόνες βρήκα εδώ

Ο ψεύτης παππούς

  Ένα από τα πιο πρόσφατα βιβλία της Άλκης Ζέη είναι ο ψεύτης παππούς που κυκλοφόρησε το 2007 από τις εκδόσεις Κέδρος. Έχει μεταφραστεί και στα γαλλικά (θα δείτε εικόνα παρακάτω) Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μένα γιατί ήταν το πρώτο βιβλίο της Άλκης Ζέη που διάβασα και ήταν αυτό που με μύησε στον υπέροχο κόσμο των βιβλίων της.

  Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε : Ένας αλλιώτικος παππούς κι ένας δεκάχρονος εγγονός, ο Αντώνης. Ο παππούς, συνταξιούχος ηθοποιός, γύρω στα ογδόντα, πληθωρικός σε συναισθήματα, γνώσεις και εμπειρίες και με ιδιαίτερες συνήθειες, εξάπτει τη φαντασία του Αντώνη με τις ιστορίες που του διηγείται από τη ζωή του. Όλα αυτά του Αντώνη του φαίνονται τόσο υπερβολικά και απίστευτα που αναρωτιέται: αλήθεια, ψέματα;

Μια τρυφερή σχέση παππού και εγγονού με φόντο τη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου μέσα από τα γεγονότα αναδεικνύεται η προσπάθεια του αγοριού να κατανοήσει τον παππού και να τον κάνει να νιώθει περήφανος για κείνον.
Ένα καθαρογραμμένο και ευχάριστο μυθιστόρημα με μερικές αναφορές στο Μάη του '68 στο Παρίσι. Το ελπιδοφόρο μήνυμα του βιβλίου είναι ότι κάποιος πεθαίνει μόνο όταν τον ξεχάσουμε και όχι όταν απομακρύνεται η ψυχή του. Ακόμη ο ρατσισμός θίγεται σ' αυτό το βιβλίο , όπως και το τι νιώθει ένα παιδί όταν δεν δύναται να ικανοποιήσει τους γύρω του. Πολύ ανθρώπινο βιβλίο , μιλάει καθαρά για τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων μιας κοινωνίας. Εξαιρετικές και οι εικόνες της Φωτεινής Στεφανίδη, στολίζουν τα ήδη υπέροχα κείμενα.

Άλλα βιβλία της Άλκης Ζέη

 

Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου
Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της
Κοντά στις ράγιες
Το καπλάνι της βιτρίνας

 

Πληροφορίες για την Άλκη Ζέη

 

η γαλλική μετάφραση

 

Αφιέρωμα : Άλκη Ζέη

Αφιέρωμα στη Άλκη Ζέη

Λίγα Λόγια για τη ζωή και το έργο της

 

  Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925, Ο πατέρας της καταγόταν από την Κρήτη και η μητέρα της από τη Σάμο (μάλιστα το βιβλίο της Το καπλάνι της βιτρίνας περιγράφει εμπειρίες της παιδικής της ηλικίας στο νησί). Παντρεύτηκε το θεατρικό συγγραφέα και σκηνοθέτη Γιώργο Σεβαστίδη , ο οποίος όμως δυστυχώς πέθανε το 1991. Απέκτησαν δύο παιδιά. 

Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών , στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας. Κατά τη δεκαετία 1954 - 1964 έζησε ως πολιτική πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση. Αν και επέστρεψε το 1964 στην Ελλάδα , αναχώρησε ξανά το 1967 για τη Γαλλία αυτή τη φορά λόγω της δικτατορίας.

  Ασχολήθηκε με το γράψιμο από μικρή. Όταν ήταν μαθήτρια γυμνασίου, άρχισε να γράφει έργα για το κουκλοθέατρο. Ένας από τους χαρακτήρες που δημιούργησε, ο Κλούβιος, έγινε μετέπειτα ένας από τους κυριότερους ήρωες του κουκλοθεάτρου Αθηνών "Μπάρμπα Μυτούσης".

Αργότερα, συνέχισε το γράψιμο, δημοσιεύοντας σειρά διηγημάτων της στο περιοδικό "Νεανική Φωνή", ένα περιοδικό για νέους που είχε ως συντακτική επιτροπή τον Μάριο Πλωρίτη, τον Τάσο Λιγνάδη, τον Κωστή Σκαλιώρα.

Στα ελληνικά γράμματα εμφανίστηκε το 1963 με το μυθιστόρημα Το καπλάνι της βιτρίνας, το οποίο αποτελεί σταθμό στην παιδική μας λογοτεχνία γιατί μυεί για πρώτη φορά τον ανήλικο αναγνώστη στον πολιτικό προβληματισμό. Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο βιβλίο έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες , όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία της. Πρόκειται για ιστορικό μυθιστόρημα που αφορά στη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά. Το 1971 γράφει τον Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου, αυτή τη φορά για την κατοχή και την απελευθέρωση. Το σημαντικό στα ιστορικά της μυθιστορήματα είναι ότι δεν αποτελούν μια απλή καταγραφή ιστορικών γεγονότων αλλά είναι ζυμωμένα με τα αυτοβιογραφικά βιώματα των ηρώων της.

  Μαζί με τη Ζωρζ Σαρή, με την οποία γνωρίζονταν από τα σχολικά τους χρόνια, καθιέρωσε ένα νέο στυλ στο νεανικό μυθιστόρημα, τόσο από την άποψη του ζωντανού, αυτοβιογραφικού ύφους όσο και της εισαγωγής του πολιτικού, κοινωνικού και ιστορικού στοιχείου στο είδος.

To 2010 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του έργου της.

Μυθιστορήματα


1. Το καπλάνι της βιτρίνας (Θεμέλιο 1963, Κέδρος 1974, Μεταίχμιο 2011)
2. Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου (Κέδρος 1971, Μεταίχμιο 2011)
3. Ο θείος Πλάτων (Κέδρος 1975, Μεταίχμιο 2011)
4. Κοντά στις ράγιες (Κέδρος 1977, Μεταίχμιο 2011)
5. Αρβυλάκια και γόβες (Κέδρος 1977, Μεταίχμιο 2011)
6. Μια Κυριακή του Απρίλη (Κέδρος 1981, Μεταίχμιο 2011)
7. Τα παπούτσια του Αννίβα (Κέδρος 1982, Μεταίχμιο 2011)
8. Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα (Κέδρος 1987, Μεταίχμιο 2011)
9. Θέατρο για παιδιά (Κέδρος 1993, Μεταίχμιο 2011)
10. Η μωβ ομπρέλα (Κέδρος 1995, Μεταίχμιο 2011)
11. Η Αλίκη στη χώρα των μαρμάρων (Κέδρος 1997)
12. Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της (Κέδρος 2002, Μεταίχμιο 2011)
13. Ο ψεύτης παππούς (Κέδρος 2007)

Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου

  Επιστρέφω λοιπόν με ένα ακόμη βιβλίο της Άλκης Ζέη , τον Μεγάλο περίπατο του Πέτρου που εκδόθηκε το 1971 από τις εκδόσεις Κέδρος. Πλέον κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Έχει μεταφραστεί στα αγγλικά , τα γαλλικά , τα γερμανικά , τα ιταλικά , τα καταλανικά , τα ισπανικά Καστίλλης , τα δανέζικα , τα φινλανδικά , τα νορβηγικά , τα ρωσικά , τα αρμένικα και τα τουρκικά.

  Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε : Ο Πέτρος , ένα αγόρι εννιά χρονών , είναι πολύ λυπημένος , γιατί πέθανε το τριζόνι του. Η μεγάλη αδελφή του , η Αντιγόνη , θέλει να του δώσει το κουτί από το βραχιόλι της για να το θάψει. Ο Πέτρος συλλογιέται να το χώσει στη χαραμάδα ενός δοκαριού. Δεν πρόλαβε όμως. Το άλλο πρωί τον ξύπνησε απότομα η μαμά του.

 - Σήκω , να 'σαι ντυμένος. Έγινε πόλεμος! Δεν ακούς τις σειρήνες; Ήταν 28 του Οχτώβρη του 1940.

Ο Πέτρος ξέρει τον πόλεμο μέσα από τα βιβλία του. Τον μαγεύουν οι ήρωες , οι ασπίδες , τα ξίφη , οι νίκες. Άραγε , έτσι να 'ναι και στ' αλήθεια; Ο Πέτρος ζει τον πόλεμο , την κατοχή , την αντίσταση μαζί με τους γονείς του , την αδελφή του , τον παππού του και τη χελώνα του , το Θόδωρο. Κι εμείς τον παρακολουθούμε στο μεγάλο του περίπατο μ' όλες τις αληθινές του πια περιπέτειες , από τον Οχτώβρη του 1940 ως τον Οχτώβρη του 1944 που η Ελλάδα ελευθερώθηκε.

Μικρή ενημέρωση

  

Όσοι ψάχνετε ευκαιρία για να αγοράσετε βιβλία της ανεπανάληπτης Άλκης Ζέη ίσως τώρα βρείτε έναν ακόμη λόγο. Από την 1η Ιουνίου θα κυκλοφορήσουν νέες εκδόσεις έντεκα βιβλίων της συγγραφέως από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Αυτά είναι : 

• Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα
• Το καπλάνι της βιτρίνας
• Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου 
• Ο θείος Πλάτων
• Κοντά στις ράγες
• Αρβυλάκια και γόβες
• Μια Κυριακή του Απρίλη
• Τα παπούτσια του Αννίβα
• Θέατρο για παιδιά
• Η μωβ ομπρέλα
• Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της

Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της

  Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της είναι ένα από τα πιο πρόσφατα βιβλία της Άλκης Ζέη αφού η πρώτη έκδοση του έγινε το 2002 από τις εκδόσεις Κέδρος. Μάλιστα από την 1/6/11 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο (εικόνα δεξιά) Έχει μεταφραστεί στα γαλλικά , τα αγγλικά , τα ισπανικά καστίλλης και τα καταλανικά.

Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε : 

Κωνσταντίνα! Κωνσταντίνα! Κωνσταντίνα! Κωνσταντίνα! 

Και έλεγε ότι δε θα ακούσει σήμερα τη γιαγιά της και τις τρεις αχώριστες φίλες της. Γκρίνια , γκρίνια , γκρίνια. Ε , βέβαια , που να καταλάβουν αυτές από εφηβεία , που είναι της γενιάς της Κατοχής! <<Μα δεν πήρες είδηση τίποτα;>> ρωτάει και ξαναρωτάει η γιαγιά. <<Όχι , τίποτα.>> Είχε τόσο χαρεί για την καινούρια τους ζωή στη Γερμανία , που ούτε της πέρασε απ' το νου πως οι γονείς της μια μέρα θα χώριζαν. Κι ακόμη χειρότερα : ότι θα την έστελναν πίσω στην Ελλάδα να ζήσει με τη γιαγιά της για κάποιο διάστημα.

Όμως την Κωνσταντίνα δεν τη νοιάζει τίποτε πια. Ούτε το διαζύγιο των γονιών της και οι καινούριες τους οικογένειες , ούτε η γκρίνια της γιαγιάς και τα προβλήματα στο νέο της σχολείο. Αυτή την έχει βρει τη λύση. Ας είναι καλά ο Λουμίνης , ένα αγόρι από μεγαλύτερη τάξη. Ένα γαλάζιο θαυματουργό χαπάκι κι ύστερα κι άλλο ένα κι ύστερα πολλά θαυματουργά χαπάκια , κι ύστερα πολλά θαυματουργά ψέματα , και μια στα ουράνια , μια στον γκρεμό , κι ύστερα... δεν έχει επιστροφή. 

Σίγουρα δεν έχει;

Κοντά στις ράγιες

  Το βιβλίο της Άλκης Ζέη Κοντά στις ράγιες κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1977 από τις εκδόσεις Κέδρος. Είναι βασισμένο στο έργο της Α. Μπρουστέιν Ο δρόμος που ξανοίγεται μπροστά. Από την 1η Ιουνίου του 2011 κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Έχει μεταφραστεί στα αγγλικά , τα ιταλικά , τα νορβηγικά , κορεάτικα.

  Η περίληψή μου : Η δεκάχρονη Σάσα ή Σάσενκα κατοικεί με τους γονείς της σε μια ρωσική πόλη. Ο δάσκαλος που την προετοιμάζει για το σχολείο (τότε στη Ρωσία η μαθητική ζωή ξεκινούσε στα δέκα χρόνια) είναι επαναστάτης. Η ίδια θέτει χιλιάδες ερωτήματα που ζητάνε απάντηση , αλλά η μαμά της και η Ντούνια , που δουλεύει χρόνια στο σπίτι τους , χάνουν την υπομονή τους να την ακούνε συνεχώς να ρωτάει χίλια δυο πράγματα , όπως π.χ. που πάνε οι μύγες το χειμώνα ή τι σημαίνει "τ' αυτί της γης". Ο πατέρας της όμως που είναι γιατρός την ακούει πάντα με προσοχή και τις λύνει τις απορίες. Μέσα από τα αθώα μάτια της Σάσας η Άλκη Ζέη μας σκιαγραφεί την προεπαναστατική Ρωσία που δε μοιάζει καθόλου με παραμύθι.

Το καπλάνι της βιτρίνας

   Το καπλάνι της βιτρίνας της Άλκης Ζέη κυκλοφόρησε το 1963 από τις εκδόσεις Θεμέλιο. Από το 1974 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Από το 2011 κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Έχει μεταφραστεί σε πάνω από 20-25 γλώσσες , όπως τα αγγλικά , τα γαλλικά , τα γερμανικά , τα ιταλικά , τα πορτογαλικά , τα δανέζικα , τα φινλανδικά , τα νορβηγικά , τα σουηδικά , τα εσθονικά , τα ρώσικα , τα ουγγρικά κλπ

   Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε : Η Μέλια και η Μυρτώ είναι δυο κοριτσάκια που ζουν το 1936 σ’ ένα νησί του Αιγαίου.  Ο παππούς τους τούς διηγιέται, αντί για παραμύθια, μύθους και θρύλους για τους αρχαίους Έλληνες.  Ο ξάδελφός τους ο Νίκος, φοιτητής από την Αθήνα, τις μαγεύει με την ιστορία ενός τίγρη –το καπλάνι, όπως το λένε στο νησί- που βρίσκεται βαλσαμωμένο μέσα σε μια βιτρίνα στη μεγάλη σάλα του σπιτιού τους.  Λίγο λίγο μπλέκονται στο παιχνίδι του καπλανιού της βιτρίνας μικροί μεγάλοι ύστερα από κάτι που συνέβηκε μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού, στις αρχές του Αυγούστου.